Выдавецтва Еўрапейскага гуманітарнага універсітэта выпусціла яшчэ адну хрэстаматыю па гісторыі Беларусі, зборнік «Гісторыя Беларусі найноўшага часу ў дакументах i матэрыялах» (складальнік — кандыдат гістарычных навук Юрый Бачышча, навуковы рэдактар — Алесь Смалянчук).

Такога меркавання трымаецца польскі гісторык Рафал Унук, які апублікаваў сваю працу пра беларускае антысавецкае супраціўленне ў часопісе ARCHE.

Сучасны недахоп ведаў пра антысавецкі супраціў беларусаў — гэта вынік «гістарычнай палітыкі» рэжыму Лукашэнкі, згодна зь якой доступ да адпаведных архіўных крыніц маюць выключна «палітычна надзейныя» дасьледчыкі, ці беларускі падпольны рух папросту не існаваў?

У Польшчы, Эстоніі, Літве, Латвіі і Ўкраіне за апошнія гады ўзьнікла багата прац на тэму пасьляваеннага антыкамуністычнага супраціву. На гэтым фоне Беларусь заставалася асаблівай тэрыторыяй. Быў апублікаваны шэраг тэкстаў, прысьвечаных польскаму, украінскаму і літоўскаму падпольлю на тэрыторыі БССР, затое беларускае антыкамуністычнае нацыянальнае падпольле заставалася недасьледаваным. Стан нашых ведаў вобразна паказвае выдадзеная ў 1999 г. у Польшчы гісторыя Беларусі. Яе аўтар, Яўген Мірановіч, прысьвяціў гэтай праблеме два абзацы. У першым ён сьцьвярджае, што «няшмат вядома пра пасьляваенную беларускую ўзброеную апазыцыю», пасьля чаго цытуе зьвесткі наконт колькасьці «антысавецкіх групаў і ўзброеных бандаў», узятыя з савецкай гісторыі БССР. Пасьля дадае, што ў 1946—1947 функцыянэры НКУС выкрылі і ліквідавалі некалькі дзясяткаў беларускіх моладзевых групаў. У той жа час агаворваецца, што ўзьнікненьне часткі зь іх магло быць «ініцыявана» НКУС.